Arbo-online
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Nieuws
  • Arbobeleid
    • Arbobeleid voeren
    • Risico inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
    • Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
    • Ongevallen en incidenten
    • Bedrijfshulpverlening (BHV)
    • Verzuimbeleid
    • Duurzame inzetbaarheid
    • Werk- en rusttijden
  • Werkplek
    • Werkplekomgeving
    • Hybride werken
    • Fysieke belasting
    • Fysische factoren
    • Gevaarlijke stoffen
    • Biologische agentia
  • Arbeidsmiddelen
    • Werken met arbeidsmiddelen
    • Machineveiligheid
    • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
    • Veiligheids- en gezondheidssignalering
  • Risicomanagement
    • Managementsystemen
    • Cultuur
    • Gedrag

Handig overzicht: werk- en rusttijden

Redactie Arbo
02 jun. 2025

De Arbeidstijdenwet bepaalt, in combinatie met de cao, hoe lang werknemers mogen werken en wanneer ze rust moeten nemen. Dit handig overzicht werk- en rusttijden helpt om de regels en praktische aandachtspunten beter te begrijpen.

Handig overzicht: werk- en rusttijden
Beeld: Shutterstock

Werk- en rusttijden vormen een cruciaal onderdeel van veilige arbeidsomstandigheden. Arboprofessionals dienen goed op de hoogte te zijn van de geldende regelgeving rond deze tijden, die zijn vastgelegd in de Arbeidstijdenwet en het Arbeidstijdenbesluit. Deze regels bepalen onder andere hoe lang werknemers maximaal mogen werken, hoeveel pauze zij moeten nemen en hoe nachtdiensten geregeld zijn. 

Naast de wettelijke kaders speelt de cao soms ook een belangrijke rol bij het vaststellen van werk- en rusttijden. De verschillen en raakvlakken tussen de Arbeidstijdenwet en cao-afspraken beïnvloeden samen het werkrooster en de flexibiliteit binnen de organisatie. Werkroosters, duidelijke afspraken over bereikbaarheid en het voorkomen van overbelasting zijn daarbij sleutelthema's. 

Werk- en rusttijden integreren in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is dus geen overbodige luxe. Innovatieve werktijdregelingen kun je benoemen in het plan van aanpak. Dit kan zowel voor werkgever als werknemer voordelen bieden, zoals een betere werk-privébalans en verhoogde productiviteit. Kijk integraal naar werk- en rusttijden en besteed aandacht aan praktische toepassingen en handhaving. 

De geldende regels over werk- en rusttijden

De geldende regels over werk- en rusttijden

Er zijn regels over werktijden, rusttijden, pauzes en nachtdiensten. Deze regels staan in de Arbeidstijdenwet en het Arbeidstijdenbesluit. 

De geldende regels
Voor wie gelden de regels in de Arbeidstijdenwet (niet)?

Voor wie gelden de regels in de Arbeidstijdenwet (niet)?

Voor wie gelden de regels in de Arbeidstijdenwet? Bijvoorbeeld over hoelang je per dag mag werken. En wanneer gelden de regels in de Arbeidstijdenwet niet? 

Voor wie gelden ze (niet)?
Werk- en rusttijden: Arbeidstijdenwet en cao

Werk- en rusttijden: Arbeidstijdenwet en cao

De Arbeidstijdenwet speelt een grote rol bij werk- en rusttijden. Daarnaast vormt de cao een tweede kader bij de inzet van werknemers. Hoe verhouden die zich tot elkaar? 

Wet en cao

Specifieke werk- en rusttijden

  • Voor jongeren 
  • Voor zwangere vrouwen 
  • Bij nachtdiensten 
Werktijden, een vergeten onderwerp in de RI&E

Werktijden, een vergeten onderwerp in de RI&E

Arbeidstijden: vaak een vergeten onderwerp bij het bepalen van de risico's. Toch is dit erg belangrijk. Waar kijk je naar en wat doe je daarmee? 

Werktijden in de RI&E
Flexibele werkregelingen: win-win voor werkgever en werknemer

Flexibele werkregelingen: win-win voor werkgever en werknemer

Innovatieve werktijdregelingen kunnen veel voordelen opleveren. Zoals een hogere productiviteit en betere werk-privébalans. Een aantal aanbevelingen. 

Flexibele werkregelingen
Veelgestelde vragen over de controle op werk- en rusttijden

Veelgestelde vragen over de controle op werk- en rusttijden

De Arbeidsinspectie controleert of werknemers niet te veel werken en voldoende rust krijgen. Een overzicht van veelgestelde vragen over dit onderwerp. 

FAQ werktijden

Jurisprudentie werk- en rusttijden

  • Geldt een bereikbaarheidsdienst als arbeidstijd? 
  • Kinderarbeid terecht zwaar beboet? 
  • Niet-genoten vakantiedagen: uitbetaling in derde ziektejaar? 
Wanneer moet het werkrooster bekend zijn?

Wanneer moet het werkrooster bekend zijn?

Werkroosters vormen een belangrijke leidraad voor veel werknemers bij hun werk en privéleven. Bij nachtwerk zijn ze nog belangrijker. Ook thuiswerken vraagt om duidelijke richtlijnen. 

Werkrooster bekendmaken

Veilig op zee door bijhouden werk- en rusttijden

In de zeevisserij wordt hard gewerkt, vaak onder zware omstandigheden. Uit inspecties blijkt dat het bijhouden van werk- en rusttijden in de visserij een hele uitdaging is, maar wel cruciaal voor de veiligheid aan boord. 

Collectie werk- en rusttijden

Collectie werk- en rusttijden

In de Arbeidstijdenwet staan regels over werk- en rusttijden. De wet geldt voor werknemers van 18 jaar en ouder. In deze collectie staan alle regels en uitzonderingen op een rij. 

Collectie werk- en rusttijden

Lees meer over

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 17.000 arbo professionals gingen je voor

Aanbevolen door de redactie

  • Werk- en rusttijden17 jan. 24

    Slaapstoornis door nachtwerk: jongeren vaker de klos

    Nachtdiensten verstoren het dag-nachtritme van het lichaam. Dit kan invloed hebben op de gezondheid en bovendien leiden tot een slaapstoornis. De kans op die laatste blijkt groter bij jonge werknemers. Opvallend: hun opleidingsniveau speelt daarbij een rol.

  • Nieuws29 mrt. 22

    De impact van ramadan op het werk – deze zaken zijn goed om te weten

    De maand april van 2022 staat voor praktiserende moslims in het teken van de vastenmaand, de ramadan. Tussen zonsopgang en zonsondergang mogen ze in die weken niets eten en drinken. Als mensen in de organisatie aan ramadan doen, kan dat impact hebben op het werk.

  • Nieuws1 nov. 21

    Tips voor omgaan met wintertijd

    Alhoewel de wintertijd in het weekend is begonnen, merken veel werknemers het effect van dat uurtje extra vooral wanneer de wekker gaat. Enkele tips om de eerste week goed door te komen.

  • Nieuws25 mei 21

    Recht op onbereikbaarheid stapje dichterbij

    Buiten werktijd niet direct hoeven te reageren op berichtjes of telefoontjes van de baas. Dat is de kern van een initiatief-wetsvoorstel dat PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk formeel heeft ingediend bij de Tweede Kamer. Gaat het er nu dan echt van komen? De Raad van State is kritisch.

Lees meer over dit onderwerp

  • Beeld: Shutterstock
    Werk- en rusttijden15 okt. 25

    Overwerk? Bescherm medewerkers tegen stress

    Overwerk kan makkelijk leiden tot stress en andere klachten. Met deze aandachtspunten bescherm je medewerkers en houd je de bedrijfsvoering efficiënt.

  • Beeld: Shutterstock
    Werk- en rusttijden9 sep. 25

    Onbereikbaarheid buiten werktijd: waar staan we nu?

    Het Europees Parlement vindt dat werknemers recht hebben op ontkoppeling. Hoewel er nog geen richtlijn is voor onbereikbaarheid buiten werktijd, kan het geen kwaad om te anticiperen op mogelijke veranderingen.

  • Beeld: Shutterstock
    Werk- en rusttijden15 jul. 25

    Ontslag door een stiekeme tweede baan? Dit zegt de rechter 

    Een werknemer van de gemeente Utrecht heeft een tweede baan, terwijl ze fulltime bij de gemeente werkt én in een verbetertraject zit. Gaat dat mis?

  • Werk- en rusttijden30 mei 25

    Veilig op zee door bijhouden werk- en rusttijden 

    In de zeevisserij wordt hard gewerkt, vaak onder zware omstandigheden. Veiligheid aan boord en het waarborgen van voldoende rust zijn dan van levensbelang. Toch blijkt uit inspecties dat het bijhouden van werk- en rusttijden in de visserij nog een hele uitdaging is.

  • Werk- en rusttijden16 dec. 24

    Kinderarbeid terecht zwaar beboet?

    De minister legt een werkgever hoge boetes op voor 36 overtredingen van de Arbeidstijdenwet. Het gaat specifiek om de regels over kinderarbeid en rusttijd voor jeugdigen. De rechtbank moet beoordelen of dat terecht is.

  • Werk- en rusttijden19 nov. 24

    Hoe gangbaar is onbereikbaarheid buiten werktijd in Nederland? 

    Het recht op onbereikbaarheid buiten werktijd is in Nederland niet expliciet wettelijk vastgelegd. Hoe onbereikbaar zijn Nederlandse werknemers eigenlijk buiten werktijd?

  • Werk- en rusttijden17 sep. 24

    Nachtwerkers: zo'n 1 op 7 werknemers werkt soms in de nacht

    Ongeveer 1 op de 7 (14%) werknemers werkt soms of regelmatig tussen middernacht en 06:00 uur. Het aantal nachtwerkers is de afgelopen jaren iets afgenomen: in 2018 gaf 17% aan weleens 's nachts te werken.

  • Werk- en rusttijden6 sep. 24

    Niet-genoten vakantiedagen: uitbetaling in derde ziektejaar?

    Tijdens het derde ziektejaar heeft een medewerker werkzaam in de branche metaal en techniek geen recht meer op loon. Maar hoe zit het met openstaande verlofdagen die de werknemer heeft? De rechter oordeelt.

Mijn artikeloverzicht

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Inloggen

of maak een account aan

Eerder verschenen

  1. Onveiligheid binnen team kost teamleider baan
  2. 27% werknemers heeft conflict op het werk
  3. Handig overzicht: ongevallen en incidenten
  4. Preventiemedewerker, maak van de vertrouwenspersoon je bondgenoot
  5. Casus vertrouwenspersoon: beschuldigd van pestgedrag
  6. Geen bewezen verband letsel-werk? Dan werkgever niet aansprakelijk
  7. Bedrijfsarts Tam Vroeijenstijn: 'Blijf niet aan de zijlijn staan'
  8. Handig overzicht: werkstress
  9. Arbeidsongevallen voorkomen: 8 lessen van een slachtoffer
  10. Overleven, herstellen en verder na een arbeidsongeval: het verhaal van Johan Tins
  1. Voorjaarsnota 2025: tóch verlenging van 60-plusmaatregel
  2. 28 april is het weer Werelddag voor veiligheid en gezondheid op het werk
  3. Workers' Memorial Day: gedenk en leer
  4. Wereldboekendag 2025 - Arboboeken in de spotlight
  5. Niet gebeurd? Niet in de tijdlijn!
  6. ESENER: vooral langdurig zitten bedreigt gezondheid op het werk
  7. Casus vertrouwenspersoon: een man tussen moeders
  8. 6 vragen over burn-out bij jongeren - met tips
  9. Losse deurklink? Toedracht val onduidelijk, werkgever aansprakelijk

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 17.000 arbo professionals gingen je voor

  • Collecties
  • Nieuwsbrieven
  • Over Arbo
  • Arbo Academy
  • Digitale Magazines
  • Klantenservice
  • Contact
  • Adverteren
  • Vacatures
  • Boeken

Snel naar

  • Nieuws
  • Jurisprudentie
  • Ongevallen
  • Faq's
  • Voorbeelddocumenten
  • Checklists

Werkplek

  • Werkplekomgeving
  • Hybride werken
  • Fysieke belasting
  • Fysische factoren
  • Gevaarlijke stoffen
  • Biologische agentia

Arbobeleid

  • Arbobeleid voeren
  • Risico inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
  • Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
  • Ongevallen en incidenten
  • Bedrijfshulpverlening (BHV)
  • Verzuimbeleid
  • Duurzame inzetbaarheid
  • Werk- en rusttijden

Arbeidsmiddelen

  • Werken met arbeidsmiddelen
  • Machineveiligheid
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
  • Veiligheids- en gezondheidssignalering

Risicomanagement

  • Managementsystemen
  • Cultuur
  • Gedrag

Socials

  • X
  • LinkedIn
  • Facebook

Arbo is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen