Bert en Lieke Barten waren er in 2016 al vroeg bij met een warmtepomp. Een 4,5 kW Elga mocht hun woning hybride verwarmen. Inmiddels draait de warmtepomp standalone, zonder cv-ketel. Het apparaat is er niet voor gemaakt, maar het werkt wel, zo bewijzen ze. Hoe ze dat voor elkaar krijgen, leggen ze uitgebreid uit.

Regenwateropslag gebruiken als ijsbuffersysteem voor een warmtepomp. Voor Peter de Visser was dit een ultieme droom die hij realiseerde in zijn nieuwbouwwoning. Het was pionieren, omdat kennis hierover veelal ontbreekt. Maar resultaat was goed; de installatie werkt boven verwachting. En dat tegen een fractie van de kosten van bestaande ijsbuffersystemen.

Een bestaande woning all-electric verwarmen met een warmtepomp was in 2018 nog geen gemeengoed. Zeker niet in combinatie met grotendeels traditionele radiatoren. Sybren Bruining waagde zich er desondanks aan. Dat liep goed af; zijn huis kan goed worden verwarmd en de warmtepomp betaalt zich sneller terug dan verwacht.

Hoe bespaar je zoveel mogelijk gas bij een slecht geïsoleerde flat in netcongestiegebied, zonder dat de eigenaar-bewoners met een enorme verbouwing en dito kosten te maken krijgen? Die vraag stond twee jaar geleden centraal bij de Hulkesteinflat in Arnhem. Samen met vastgoedverduurzamer Energy Bridge koos de VvE voor een hybride systeem met twee grote warmtepompen en zo slim mogelijke regeling. 

Een vooroorlogse woning verduurzamen naar energielabel A++++. Dat kan, zo bewijst Marco Kolenberg uit Lutjebroek. Hij deed het onder meer met een tweedehands warmtepomp, afkomstig van het mislukte project De Teuge in Zutphen. En met bodemlussen in de heipalen voor een nieuwe schuur annex privécafé.

Binnenkort worden meer dan driehonderd appartementen verwarmd met het grootste PVT-dak van Nederland. Het gaat om appartementencomplex De Scheg in Maastricht, waar Unica voor deze oplossing koos. Het energiedak vormt de bron voor vier warmtepompen met de natuurlijke koudemiddelen propaan en isobutaan. Een bijzondere afleverset zorgt ervoor dat in het gebouw tegelijkertijd kan worden gekoeld en verwarmd.

Sportpark Noord-West in Beilen laat zien dat verduurzamen geen groot, ingewikkeld of onbetaalbaar project hoeft te zijn. Door slim te faseren, subsidies te benutten en goed draagvlak te creëren binnen vv Beilen en cvv FIT Boys, werd het sportpark toekomstbestendig. Mét fors lagere energiekosten én zonder de contributie te verhogen.

Je levert een mooie warmtepomp op. De installatie draait stil, de COP is netjes, de klant is tevreden bij de oplevering. Er is geïnvesteerd in een goed systeem, er is samen nagedacht over comfort en instellingen. Een paar maanden later krijg je een mail of een telefoontje: de energierekening valt tegen. De klant vraagt zich af waarom hij zoveel moeite heeft gedaan als de besparing zo laag lijkt. Jij weet dat de installatie goed is. Maar ergens tussen techniek en energierekening gaat het mis. Heel vaak is dat bij het energiecontract.

Voor installateurs die al werken met bodemenergiesystemen wordt het speelveld steeds interessanter. In 2025 is het aantal all-electric water-waterwarmtepompen in de nieuwbouw met bijna 50% gegroeid, met onder andere bodemenergie, PVT-panelen of aquathermie als thermische bron. Ook in de bestaande bouw ligt er nog een groot potentieel voor bodemenergie.

Zowel bij nieuwbouw van appartementengebouwen als bij grondige renovatieprojecten vormt verduurzaming steeds vaker een knelpunt. De ambitie is duidelijk: overstappen naar een all-electric warmtepompsysteem. In de praktijk blijkt dat echter in steeds meer regio's niet haalbaar door netcongestie. Niet alleen in woningbouw, maar ook bij verduurzaming van hotels, scholen en publieke gebouwen vraagt dit om een andere benadering. En die ontstaat bij voorkeur al in de vroege ontwerpfase.

Vanaf 2027 verdwijnt de salderingsregeling. Voor installateurs die warmtepompen plaatsen, is dat geen probleem maar een kans. 'Je bent straks niet alleen installateur, maar ook adviseur. En dat is precies wat de markt nodig heeft.'

In Nederland krijgen steeds meer oude kantoorpanden een tweede leven als woning. Zo benutten we schaarse ruimte slim én creëren we moderne woonplekken in bestaande gebouwen. Deze transformaties brengen wel technische uitdagingen met zich mee. Hoe pak je dat aan? In Venlo werd een voormalig kantoorpand volledig gasloos gemaakt, met een combinatie van warmtepompen, een boiler, lucht/lucht warmtepompen voor koelen én verwarmen, en een slimme zoneregeling.