Recent onderzoek van vakbond CNV concludeert dat werkgevers terughoudender zijn geworden over thuiswerken. Van de 1.200 ondervraagde werknemers geeft een derde aan dat hun vrijheid om vanuit huis te werken is afgenomen in vergelijking met twee jaar geleden.
Tegelijk tonen data van zowel vastgoedadviseur CBRE en mobiliteitsplatform Shuttel dat het aantal kantoordagen in 2025 stijgt. In vergelijking met 2024 brengen werknemers volgens Shuttel per week gemiddeld een halve dag meer op kantoor door, een toename van ongeveer 11 procent. De cijfers van CBRE zijn minder rooskleurig: een stijging van 3 procent ten opzichte van vorig jaar (van 56 procent naar 59 procent).
Werkgevers stimuleren dit gedrag, bijvoorbeeld met gratis lunches of fietsvergoedingen. Bij sommige bedrijven wordt personeel gevraagd om op bepaalde dagen op kantoor te komen om de di/do-economie te doorbreken, maar van een kantoorverplichting is zelden sprake.
Is er een opleving van werken op kantoor? En zo ja, komt die voort uit prikkels vanuit de werkgever, vanuit een herwaardering van personeel of beide?
Piekbelasting voorkomen
Bij IT-bedrijf Dustin komt de stimulans voort uit de werkgever, zegt Frank van der Leest, hoofd Workplace & Real Estate. Elkaar treffen op kantoor draagt volgens hem bij aan ‘een sterke focus en goede samenwerking’, wat moet leiden tot een betere productiviteit. Daarom stimuleert de organisatie de kantooraanwezigheid, bijvoorbeeld door (mini-)events zoals kennissessies, meet & greets met leveranciers of een koffiebar.
‘Wij verwachten dat ons personeel minimaal de helft van een werkweek op kantoor is,’ zegt Van der Leest, wat neerkomt op zo’n twee à drie dagen. Het gaat hier niet om een verplichting, maar een richtlijn, benadrukt hij. De organisatie zet die richtlijn kracht bij door teams te stimuleren hierover in gesprek te gaan en te zoeken naar een goede privé-werkbalans.
We sturen vooral op een betere weekspreiding om pieken te voorkomen”
Hoewel Van der Leest geen data heeft om het te bewijzen, zegt hij dat er door deze maatregelen ‘zeker sprake is van een toename van de kantoorbezetting. In beeldspraak zijn we van de kameel – drukke dinsdag en donderdag – naar de dromedaris – drukke dinsdag, woensdag en donderdag – verschoven.’
Of de trend doorzet naar vier of zelfs vijf dagen kantoorwerk? Dat denkt Van der Leest niet. ‘Vanuit werkgeversperspectief worden we dan minder aantrekkelijk. Wij hebben veel IT- en salespersoneel, die zijn veel onderweg en bekwaam in digitaal samenwerken. Daarom sturen we vooral op een betere weekspreiding om pieken te voorkomen.’
Piekbelasting verschuiven
Toch wordt de trend die de verschillende onderzoeken laten zien niet overal gevoeld. Zo vertelt Leonie de Vos, adviseur Facilitaire Zaken en Huisvesting, dat het aantal kantoordagen bij Bevolkingsonderzoek Nederland stabiel is. ‘We hanteren een werkbeleid van 50 procent thuis en 50 procent op kantoor. Volgens het nieuwe vestigingsplan wijken we daar voorlopig niet van af.’
Ook bij technologiebedrijf Miro werkt personeel gemiddeld twee tot drie dagen per week op kantoor. Maar het verschil is dat de piekbelasting iets begint te verschuiven. ‘In het verleden hadden we echt een di/do economie’, zegt Wilco Poppelier, Global Lead Workplace Strategy & Projects bij Miro. ‘Sinds kort zien we op maandagen en woensdagen een hogere opkomst. Maar in vergelijking met onze pieken is het geen groot verschil.’
Poppelier wijdt deze verschuiving aan een paar factoren, zoals een nieuw ontbijtaanbod en het feit dat het personeel veelal jong is. ‘Zij wonen klein en vaak zonder airco. Dan is het fijn om naar kantoor te komen.’ De grootste factor is echter het nieuwe kantoor waar Miro sinds begin 2025 in zit, waar samenwerken centraal staat.
‘We hebben bijvoorbeeld onze managers gevraagd zich extra in te zetten om standaard teammeetings op kantoor in te plannen’, zegt Poppelier. En hoewel dat nooit verplicht is – ‘Daar geloof ik niet in’ – ziet hij dat samenwerken op kantoor tot een hogere efficiëntie leidt. ‘Vooral in snelheid, bijvoorbeeld omdat je naast een collega zit en sneller tot een antwoord of resultaat komt. Ik denk dat daar de sleutel in ligt.’
Productiviteit
Het is dan ook de vraag wat de waarde van kantoorwerk ten opzichte van thuiswerken is. In april woedde hierover een discussie: de één zei dat de productiviteit op kantoor hoger is dan thuis, terwijl de ander beweert dat de productiviteit op kantoor juist afneemt. Concrete data om beide standpunten te onderbouwen is er niet. Althans, nóg niet.
Zo werkt technologiebedrijf Miro aan een interne studie om de effecten van thuiswerken versus kantoorwerk te meten. ‘We zien namelijk dat mensen die vroeger maar een paar keer per maand naar kantoor kwamen, nu frequenter op kantoor zijn’, zegt Poppelier. ‘Dat maakt dat ze meer sociaal contact hebben en dus blijer zijn.’
‘We onderzoeken nu of we echt een verschil zien in locaties met hoge aanwezigheid versus locaties met lage aanwezigheid. Heeft dat bijvoorbeeld effect op de retentie van personeel, op ziektedagen en op performance?’ Exacte data hierover is lastig te verzamelen, geeft Poppelier toe. Vooral omdat dit niet op persoonsniveau inzichtelijk is. ‘Maar de algehele performance tussen locaties is wel te vergelijken.’
Miro start in de zomer met het onderzoek. De verwachting is dat de eerste resultaten eind 2025 bekend zijn.
