De carrière van Jansen begon na de opleiding Levensmiddelentechnologie in de kwaliteit, bij een producent van tuinbouwzaden. Later werd hij adviseur milieu bij een ingenieursbureau. De opleiding Milieukunde volgde. "Ik raakte al snel geïnteresseerd in arboveiligheid. Tijdens mijn werk in de groentesector kwam ik daar al mee in aanraking", vertelt Jansen.  

Na een aantal functies in de veiligheids- en arbowereld, zoals KAM-coördinator en KAM-adviseur, belandde Jansen bij Defensie als senior adviseur Algemene Veiligheid. Hij deed de opleidingen Hogere Veiligheidskunde en Arbeidshygiëne en zet sinds een jaar zijn ruime kennis en ervaring in bij de Kustwacht. 

Divers takenpakket op drie pijlers 

De drie hoofdtaken van de Kustwacht zijn hulpverlening, handhaving en maritieme veiligheid. Dat zijn de pijlers waar het dagelijkse werk van Jansen op rust. Een belangrijk project waar hij zich mee bezighoudt is de inrichting van een kwaliteitsmanagementsysteem. Dit is een langdurig proces dat veel coördinatie vereist.  

"Daarbij werken we nauw samen met verschillende ministeries en ketenpartners", zegt Jansen. "Het systeem moet ervoor gaan zorgen dat het verwerken van verbeterprocessen gestroomlijnder gaat verlopen. En dat we alle processen die voortkomen uit audits, inspecties en onderzoeksrapportages in één dashboard kunnen presenteren en rangschikken op urgentie. Een enorm project." 

Verder doet Jansen werkplekbezoeken en begeleidt hij audits. Daarnaast houdt hij een oogje op de uitvoering en actualisatie van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van de Kustwacht en de taak-risicoanalyses (TRA) van de varende en vliegende eenheden. "Maar ik ondersteun bijvoorbeeld ook bij de ingebruikname van nieuwe werkpakken voor medewerkers die op zee werken", vertelt hij. Soms komen al die werkzaamheden mooi bij elkaar.  

"Binnenkort vaar ik een aantal dagen mee op een schip. Daar kijk ik naar de werkplekken en hoe medewerkers hun werkzaamheden uitvoeren." Behoorlijk risicovol werk. "De boarding officers worden in een rubberboot van boord getakeld en varen naar het doelschip toe, waar ze weer aan boord gaan voor een inspectie." De nieuwe werkpakken, met een specifiek communicatiesysteem in de helm, zijn nog niet zo lang in gebruik. "Ik vraag dan uit hoe dat bevalt. Bij de medewerkers, maar ook bij de gezagvoerder en diens leidinggevende." 

Veel overleg, documentatie en papierwerk 

Ook overleg is een terugkerend onderdeel in de functie van Jansen. Want de Kustwacht is onderdeel van een enorme samenwerkingsorganisatie: 6 ministeries, 16 veiligheidsregio's en 4 autonome organisaties, zoals de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). Veel overleg is dan een noodzaak. "Zoals over de aanbevelingen vanuit incidenten op zee, waarbij we als Kustwacht een belangrijke rol spelen. Denk aan de Fremantle Highway, een Japans autoschip waarop in juli 2023 een zware brand uitbrak vlakbij de Nederlandse kust. Vanuit de Onderzoeksraad voor de Veiligheid zijn we nog steeds bezig met het doorvoeren van de daaruit voortvloeiende aanbevelingen." 

Hoewel Jansen zich gewaardeerd voelt in zijn rol, merkt hij dat het werk soms stroperig kan zijn door de vele overleggen en het documentatieproces. "De afstemming met de overheidsinstanties kost veel tijd. Het proces gaat vaak traag en er moet veel op schrift worden gesteld voordat we echt iets voor elkaar krijgen", zegt hij daarover.  

Dit vertraagt niet alleen de uitvoering van verbeteringen, maar maakt het soms ook lastig om snel resultaten te behalen. Toch benadrukt hij dat deze processen nodig zijn om alles goed te documenteren en altijd verantwoord te handelen. "Er gaat veel papierwerk heen en weer, maar iedereen wil het nu eenmaal goed gedragen en afgestemd hebben. Dat levert uiteindelijk wel resultaat op." 

Verbinding maken geeft voldoening 

Ondanks de noodzakelijke bureaucratie haalt Jansen veel plezier uit zijn werk, juist doordat hij mensen weet te verbinden. "Sfeer vind ik heel belangrijk, naast flexibiliteit en betekenisgeving. Dat kan simpelweg zitten in een gesprek met een medewerker op de werkvloer die ergens mee zit. Een luisterend oor bieden en nadenken of een preventief medisch onderzoek (PMO) of een andere werkplekinrichting diegene zou kunnen helpen. Betekenisvol kunnen zijn, op groot en klein vlak, geeft me een gevoel van voldoening aan het einde van de dag." 

Maar ook resultaten behalen vindt hij belangrijk. Zoals positieve auditresulaten met een certificaat als bekroning. "Het leuke aan mijn werk is dat ik dingen voor elkaar kan krijgen en daarmee kan zorgen dat de organisatie als geheel vooruitgaat", zegt hij. Jansen ziet het als zijn taak om verbindingen te leggen tussen verschillende afdelingen en partners, zodat iedereen in de organisatie het belang van veiligheid en kwaliteit begrijpt en naleeft. 

Tips voor collega-arboprofessionals 

Jansen werkt weliswaar in een specifieke branche, maar de dingen die hij andere arboprofessionals wil meegeven, zijn branche-overstijgend.  

Een belangrijke tip is om altijd nieuwsgierig te blijven. "Wees geïnteresseerd in wat er speelt op de werkvloer. Als je begrijpt wat er gebeurt, kun je de risico's beter inschatten. En daardoor veel beter inspelen op de behoeften van de medewerkers. Door regelmatig vragen te stellen en goed te luisteren naar mensen op de werkvloer, krijg je inzicht in de werkprocessen en kun je betere adviezen geven." 

Ook vindt hij het belangrijk om te focussen op het voorkomen van verzuim. "Door de risico's goed in kaart te brengen en aan de voorkant in te grijpen, kun je veel problemen voorkomen", zegt Jansen. Hij haalt hierbij zijn uitstap naar het UWV aan, waar hij mensen begeleidde in hun re-integratieproces. "Die werkervaring helpt me nu in gesprekken met bijvoorbeeld een bedrijfsarts en verzuimspecialist. Maar het heeft me vooral erg bewust gemaakt van het belang van preventie." 

Tot slot tipt Jansen: neem het niet persoonlijk als je niet gehoord lijkt te worden. "Vooral jonge VKAM'ers kunnen hier last van hebben. Het ís ook frustrerend als je tegen muren aanloopt. Maar het is eigenlijk nooit persoonlijk", zegt hij. "Je draagt bij aan de verbetering van de organisatie, dat is het belangrijkste. Het is bovendien een enorm mooi vak."