Het financiële vakgebied verandert. Niet alleen door de opmars van AI, maar ook omdat de rol van de controller verandert. Samen met de Vereniging van Registercontrollers (VRC) onderzocht Visma Net/Peple, leverancier van software voor HR en finance, waar financeprofessionals vandaag de dag tegenaan lopen. “Controllers kijken steeds vaker vooruit”, zegt commercieel directeur Floor Stam-Lammers. “Het werk verschuift van verklaren naar voorspellen. En dat vraagt om een andere mindset én andere tools.”
Handmatig rapporteren nog de norm
Het benchmarkrapport ‘Adoptie digitalisering, robotisering en AI’ geeft de stand van zaken weer onder VRC-leden. Het laat zien dat veel organisaties zich weliswaar bewust zijn van het belang van digitalisering en AI, maar nog worstelen met de implementatie ervan. Zo blijkt dat 41 procent van de respondenten nog steeds data uit meerdere bronnen handmatig bij elkaar brengt voor financiële rapportages. “Dat is echt veel”, vindt Stam-Lammers.
“Zeker als je bedenkt dat realtime dashboards en geïntegreerde systemen al lang beschikbaar zijn. Handmatig werken betekent vaak foutgevoelige processen, verouderde data en tijdverlies. En het beperkt je vermogen om vooruit te kijken.” En dat terwijl rolling forecasts en actuele cijfers steeds belangrijker worden om groei te faciliteren, voegt ze toe. “Toch gebruikt slechts de helft van de ondervraagden een rolling forecast. Terwijl dat in mijn ogen cruciaal is om tijdig bij te sturen.”
Van rapporteur naar adviseur
Uit het rapport blijkt dat vrijwel alle organisaties wel een digitale strategie hebben, maar dat het voor 40 procent van de financials niet helder is wat dat precies inhoudt. Voor Visma Net een reden om te laten zien wat er mogelijk is en hoe je dat kunt toepassen. “Zo kan je de AI-chatbot binnen OneStop Reporting vragen naar bepaalde gegevens in bijvoorbeeld jaarrapportages of wettelijke rapportages, om daarmee verder te analyseren. AI helpt dus om de informatie die je nodig hebt te vergaren, om vervolgens geautomatiseerd grafieken samen te stellen, draaitabellen te maken en de gewenste analyses te maken. Zo hou je tijd over voor analyse en advies.”
Dat laatste sluit volgens haar perfect aan bij de herwaardering van de controller. “Finance wordt veel meer onderdeel van de business. Controllers zijn niet langer alleen rapporteurs, maar adviseurs. Ze voegen waarde toe door hun voorspellende inzichten, niet alleen door hun cijfers. De nieuwe software stelt hen daartoe beter in staat.”
Stilzitten geen optie
Opvallend is dat controllers nog terughoudend zijn met het gebruik van AI. “Er is vaak wel interesse”, zegt Stam-Lammers, “maar ook koudwatervrees. Vooral als het gaat om dataveiligheid en betrouwbaarheid van de uitkomsten.” Die zorgen zijn terecht, erkent ze, maar mogen innovatie niet in de weg staan. Stilzitten is immers geen optie.
“De schade als je níet experimenteert is groter dan het risico van een foutje bij een test. AI biedt nu nog concurrentievoordeel. Maar straks ben je als bedrijf of professional gewoon out of business als je het niet omarmt. Dan word je links en rechts ingehaald door concurrenten die efficiënter werken dankzij de technologie.”
De schade als je níet experimenteert is groter dan het risico van een foutje bij een test”
Slim én betrouwbaar
Bij Visma Net wordt in pilots volop geëxperimenteerd met AI. Zo is er een bèta-versie van een tool die automatisch de salarisadministratie controleert. “Het systeem leert afwijkingen herkennen en is zelflerend, maar moet wel gevoed worden met de juiste data. Daar ligt een duidelijke rol voor ons als softwareleverancier: zorgen dat de tools slim én betrouwbaar zijn.”
Ook bij financiële rapportages zijn AI-toepassingen volgens Stam-Lammers binnen handbereik. “Zodra je data centraal en realtime beschikbaar hebt, kun je AI inzetten om sneller inzichten te krijgen en trends te signaleren. Maar dan moet die data er wel zijn. Daar valt in veel organisaties nog winst te behalen.”
Relevant blijven
De krapte op de arbeidsmarkt is een andere prikkel voor digitale versnelling. “Vooral bij de administratie zie je dat er minder mensen zijn om repetitief werk te doen. Digitalisering is dan niet alleen een efficiëntieslag, maar ook pure noodzaak. Anders krijg je het werk gewoon niet meer gedaan.”
Haar advies daarom aan controllers: “Experimenteer! Wacht niet tot alles perfect is. Zorg dat je systemen op orde zijn, dat je werkt met realtime data en durf te verkennen hoe AI jou kan helpen. Juist door nu stappen te zetten, blijf je als professional relevant. Laat de software het repeterende werk doen, zodat jij veel meer voorspellende waarde kunt toevoegen aan de business.”
Dit artikel is gesponsord door Visma Net/Peple.
